สำหรับผู้ใช้งานเครื่องช่วยฟัง การใช่ชีวิตประจำวันท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวนถือเป็นอีกหนึ่งความท้าทาย เนื่องจากเสียงแวดล้อมต่าง ๆ เช่น เสียงการจราจร เสียงผู้คนที่พลุกพล่าน หรือเสียงแทรกซ้อนอื่น ๆ ที่คอยบดบังเสียงคำพูดที่สำคัญ ทำให้การสนทนาเป็นไปได้อย่างยากลำบาก ส่งผลให้เกิดความเหนื่อยล้าในการฟัง ซึ่งสาเหตุนี้เป็นนสิ่งที่ทำให้ผู้ใช้เครื่องช่วยฟังจำนวนมากรู้สึกเกิดความรำคาญ และเลิกใช้เครื่องช่วยฟังไปในที่สุด

ด้วยสาเหตุดังกล่าว เทคโนโลยีลดเสียงรบกวน (Noise Reduction Technology) จึงกลายสิ่งที่สำคัญ และจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเครื่องช่วยฟังยุคใหม่ เทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อปรับปรุงประสบการณ์การฟังของผู้ใช้ ด้วยการลดทอน หรือกำจัดเสียงรบกวนที่ไม่ต้องการออก ในขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาสัญญาณเสียงพูดให้ชัดเจน และมีความเป็นธรรมชาติ 

บทความนี้จะพาทุกท่านเจาะลึกไปกับหลักการทำงานของเทคโนโลยีลดเสียงรบกวน และประโยชน์ของผู้ใช้งานที่จะได้รับ จนทำให้หลาย ๆ คนที่ไม่อยากใช้เครื่องช่วยฟัง ต้องกลับมาพิจารณาใหม่อีกครั้ง

ทำไมเสียงรบกวนจึงเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการได้ยินของผู้ใช้เครื่องช่วยฟัง?

หากการฟังเสียงสนทนาในสถานที่จอแจยากฉันใด การฟังเสียงจากเครื่องช่วยฟังที่มีเสียงรบกวนก็ยากฉันนั้น ทั้งยังส่งผลต่อต่อการกำเนินชีวิตอีกด้วย อาทิเช่น 

• การบดบังเสียงพูด (Speech Masking) คงเป็นภาพที่เห็นชัดเจนที่สุด และเป็นผลกระทบหลักของผู้ใช้งาน เพราะเสียงรบกวนจะซ้อนทับเข้ากับเสียงพูดทำให้ยากต่อการฟัง ส่งผลให้สมองของผู้ใช้งานเกิดความสับสนจนเกิดเป็นความเหนื่อยล้า เนื่องจากไม่สามารถเข้าใจความหมายของคำพูดได้
• ความเหนื่อยล้าในการฟัง (Listening Fatigue) เมื่อเสียงที่ได้รับไม่มีความชัดเจน สมองต้องทำงานหนักขึ้นอย่างต่อเนื่องในการพยายามแยกแยะเสียงพูดออกจากเสียงรบกวน ผู้ใช้งานจะรู้สึกเหนื่อยล้าอย่างรวดเร็ว และความเหนื่อยล้านี้อาจนำไปสู่ความหงุดหงิด และตัดสินใจเลิกใช้เครื่องช่วยฟัง
• ลดความสามารถในการเข้าใจคำพูด (Reduced Speech Understanding) การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวนมาก ๆ ที่แม้แต่ผู้ที่มีการได้ยินปกติยังได้ยินเสียงคำพูดลำบาก สำหรับผู้ที่ใส่เครื่องช่วยฟังแล้วการฟังเสียงในสถานที่แบบนั้นยากลำยากขึ้นอีกหลายเท่า
• ผลกระทบทางสังคม และอารมณ์ เมื่อได้ยินคำพูดไม่ขัดเจน ก็ส่งผลให้เริ่มไม่อยากคุยกับใคร เพราะกลัวฟังผิด สิ่งเหล่านี้ส่งผลเสียโดยตรงต่อสุขภาพจิต บางคนถึงขั้นเก็บตัว รู้สึกโดดเดี่ยว เหมือนถูกตัดขาดออกจากสังคม 

หลักการทำงานของเทคโนโลยีลดเสียงรบกวน 

เทคโนโลยีลดเสียงรบกวนในเครื่องช่วยฟังแม้ชื่อจะฟังดูซับซ้อน แต่ส่วนใหญ่จะใช้หลักการพื้นฐานที่คล้ายคลึงกัน โดยมีเป้าหมายคือการแยกระหว่างเสียงพูดที่ต้องการ และเสียงรบกวนที่ไม่ต้องการ เมื่อจับสองสัญญาณนี้ได้ก็จะทำการประมวลผลเผื่อลดเสียงรบกวนลง  

1 การใช้ไมโครโฟนหลายตัว (Multiple Microphones)

• เครื่องช่วยฟังรุ่นใหม่ ๆ มักจะติดตั้งไมโครโฟนอย่างน้อยสองตัวขึ้นไป (Dual Microphones) ซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะวางตำแหน่งไว้ที่ด้านหน้า และด้านหลังของเครื่อง
• ไมโครโฟนแบบทิศทาง (Directional Microphones)  จะถูกออกแบบมาเพื่อรับเสียงจากทิศทางที่ผู้ใช้หันหน้าไปเป็นหลัก ในขณะที่ลดการรับเสียงจากด้านข้างและด้านหลังลง
• ไมโครโฟนรอบทิศทาง (Omnidirectional Microphones) สามารถรับเสียงได้จากทุกทิศทาง มีประโยชน์ในการประมวลผลและวิเคราะห์เสียงสภาพแวดล้อมโดยรวม

2 การวิเคราะห์สัญญาณเสียง (Signal Analysis)

• สัญญาณเสียงมี่ได้รับจากไมโครโฟนแต่ละตัวจะถูกส่งต่อไปยังหน่วยประมวลผลดิจิทัล (Digital Signal Processor – DSP) ภายในเครื่อง
• จากนั้น DSP จะทำการวิเคราะห์เสียงนั้นจากความถี่ ความดัง และรูปแบบของเสียง เพื่อจำแนกเสียงพูดออกจากเสียงรบกวน
• เสียงพูดของคนเราจะมีรูปแบบที่เปลี่ยนแปลงไปมา และมีความถี่ที่ซับซ้อน ในขณะที่เสียงรบกวนหลาย ๆ ประเภทมักมีลักษณะคงที่ และมีรูปแบบที่สามารถคาดเดาได้ เช่น เสียงพัดลม หรือเสียงเครื่องปรับอากาศ

3 อัลกอริทึมลดเสียงรบกวน (Noise Reduction Algorithms)

• เมื่อ DSP ระบุได้ว่าสัญญาฯเสียงไหนเป็นเสียงรบกวน อัลกอริทึมจะทำการ ลดทอนความดังของเสียงรบกวนนั้นลง
• ในเครื่องช่วยฟังรุ่นใหม่ ๆ มักจะใช้ไมโครโฟนอย่างน้อยสองตัว เพื่อทำหน้าที่รับเสียงจากทิศทางที่ผู้ใช้หันหน้าไปเป็นหลัก ในขณะเดียวกันก็ลดเสียงจากด้านข้าง และด้านหลังลง ซึ่งช่วยให้ DSP สามารถแยกเสียงพูดออกจากเสียงรบกวนได้ดียิ่งขึ้น
• ตัวอัลกอริทึมสามารถระบุ และลดเสียงรบกวนที่เป็นประเภทเฉพาะได้ เช่น เสียงลม เสียงก้อง รวมไปถึงเสียงดังรบกวนที่เกิดขึ้นแบบฉับพลันอย่างเสียงหวีดหอนของเครื่องช่วยฟัง

4 การปรับปรุงคุณภาพเสียง (Sound Enhancement)

• นอกจากการลดเสียงรบกวนแล้ง เทคโนโลยีเหล่านี้ยังสามารถปรับปรุงคุณภาพเสียงพูดให้ชัดเจนขึ้นได้ เพื่อให้ผู้ใช้งานฟังเสียงได้ง่ายมากขึ้น

ประโยชน์ของเทคโนโลยีลดเสียงรบกวน

เทคโนโลยีลดเสียงรบกวนในเครื่องช่วยฟังมีบทบาทสำคัญอย่างมากในการฟังเสียงของผู้ใช้งาน เช่น

• เข้าใจคำพูดได้ดีขึ้น แม้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวน พูดได้ว่านี่คือประโยชน์หลักและสาระสำคัญที่สุดของเทคโนโลยีตัวนี้ ผู้ใช้สามารถเข้าใจบทสนทนาได้อย่างชัดเจนมากยิ่งขึ้น แม้จะอยู่นสถานการณ์ที่เป็นอุปสรรค เช่น ในร้านอาหารที่มีเสียงดัง งานเลี้ยง และงานประชุม
• ลดความเหนื่อยล้าของสมอง เมื่อสมองไม่ต้องทำงานหนักในการเดาเสียงคำพูดที่ไม่ชัดเจนจากสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวนผู้ใช้จะรู้สึกสบายขึ้น ส่งผลให้ไม่เกิดความเหนื่อยล้าจากการฟัง
• ความสบายในการใช้เครื่องช่วยฟัง เสียงรบกวนที่ลดลงจะช่วยให้ผู้ใช้รู้สึกสบายใจมากขึ้น และสามารถใช้งานเครื่องช่วยฟังได้ตลอดทั้งวัน
• เพิ่มระยะเวลาการใช้งานเครื่องช่วยฟัง เมื่อเครื่องช่วยฟังทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ผู้ใช้งานก็จะได้สัมผัสกับประสบการณ์การฟังได้นานมากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญในการป้องกันและชะลอการเสื่อมถอยของการได้ยิน 
• คุณภาพชีวิตที่ขึ้น เมื่อเราได้ยินเสียงชัดขึ้น เราก็สามารถสื่อสารกับผู้อื่นได้อย่างมั่นใจ

ข้อควรพิจารณาในการเลือกเครื่องช่วยฟังที่มีระบบลดเสียงรบกวน

• งบประมาณ เครื่องช่วยฟังในตลาดมีหลากรายระดับให้เลือกซื้อ ตั้งแต่รุ่นพื้นฐานที่มีฟังก์ชันลดเสียงรบกวนง่าย ๆ ไปจนถึงรุ่นพรีเมี่ยม 
• ระดับการได้ยิน และไลฟ์สไตล์ ผู้สูญเสียการได้ยินแต่ละคนมีกิจกรรม และกิจวัตประจำวันไม่เหมือนกัน รวมไปถึงระดับการสูญเสียที่แตกต่างกันไปอีกด้วย ดังนั้นการเลือกเครื่องช่วยฟังต้องคำนึงถึงระดับการสูญเสียการได้ยินเป็นอันดับแรก แล้วค่อยมองถึงกิจกรรมในชีวิตประจำวันว่าเราเหมาะกับเครื่องช่วยฟังแบบไหน เช่น บางคนต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวนเยอะ ก็ควรเลือกเครื่องช่วยฟังที่มีฟังก์ชันลดเสียงรบกวน
• การทดลองใช้เครื่องช่วยฟัง ถือเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกในการช่วยให้ผู้ใช้งานตัดสินใจได้ง่ายขึ้น โดยสามารถติดต่อได้โรงพยาบาล หรือศูนย์การได้ยินที่มีบริการ เช่น hearLIFE Thailand
• ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง แม้ว่าเครื่องช่วยฟังจะมีระบบปรับเสียงอัตโนมัติ และหาซื้อได้ตามร้านค้าออนไลน์ แต่การปรับตั้งค่าโดยผู้เชี่ยวชาญด้านโสตวิทยา หรือนักแก้ไขการได้ยิน คือสิ่งสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการซื้อเครื่องช่วยฟัง เพื่อให้เครื่องช่วยฟังทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และลดโอกาศการสูญเสียการได้ยินเพิ่มเติมจากการใช้เครื่องช่วยฟังที่ผิดประเภท

เทคโนโลยีลดเสียงรบกวนในเครื่องช่วยฟัง เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ผู้ใช้งาน สามารถใช้เครื่องช่วยฟังได้อย่างเต็มประสิทธิภาพที่ช่วยให้ผู้ใช้ได้ยินเสียงคำพูด เสียงบทสนทนาได้ชัดเจนขึ้น ทั้งยังลดความเหนื่อยล้าของสมอง ที่เกิดจากการเดาความหมายของคำพูดผ่านเสียงรบกวน และช่วยเพิ่มความมั่นใจในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ทางสังคม การเลือกเครื่องช่วยฟังที่มีระบบลดเสียงรบกวนจึงถือว่าเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า และการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านโสตวิทยาเพื่อเลือกเครื่องช่วยฟังให้เหมาะสมกับระดับการได้ยิน และไลฟ์สไตล์ของผู้ใช้นั้นเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุดในการเลือกซื้อเครื่องช่วยฟัง เครื่องช่วยฟังที่ดีไม่ใช่เครื่องช่วยฟังที่มีราคาแพง แต่คือเครื่องช่วยฟังที่เหมาะสมกับระดับการได้ยินของผู้ใช้

สามารถอ่านบทความเกี่ยวกับโรคหูเพิ่มเติมได้ที่ บทความ

image by Freepik

Line Official : @hearlifeth

Facebook: https://www.m.me/hearlifethai